Szczupak.
Szczupak.
Morfologia: szczupak kiedy płynie, wygląda jak „wodna strzała”. Tułów wydłużony, mocno przewężony przed nasadą płetwy ogonowej, głowa z przodu spłaszczona, płetwa grzbietowa przesunięta w tył, aż nad płetwę odbytową. Ciało ma przy tym mało elastyczne, dlatego pływa i atakuje przeważnie w linii prostej, czasami szerokim łukiem. Być może przyczyną tego „usztywnienia” są silnie rozwinięte mięśnie tułowia, niezbędne jednak do przezwyciężenia dużej siły bezwładności ciała. Drapieżnik startuje przecież do ataku z miejsca i to w ułamku sekundy, napotyka więc od razu na duży opór wody. Podczas takiego „skoku” szczupak może w ciągu sekundy z całkowitego bezruchu osiągnąć prędkość do 40km/h. Jednak przez dziewięćdziesiąt procent życia stoi w wodzie w bezruchu, czatując na zdobycz, co wcale nie jest łatwiejsze od pływania, gdyż środek ciężkości tej ryby położony jest ponad pęcherzem pławnym, co w każdej chwili grozi „wywrotką”. Dopadniętą zdobycz chwyta głęboko, wciętym do wysokości oczu, spłaszczonym, przypominającym kaczy dziób pyskiem, uzbrojonym w potężne i ostre zęby. Zęby mniejsze, zagięte ku tyłowi, wyrastające prawie z całej paszczy drapieżnika, są osadzone przegubowo. Przytrzymując zdobycz i składając się ku tyłowi, umożliwiają przesuwanie jej ku gardzieli. W przypadku gdy pochwycona ryba jest zbyt wielka, szczupak nie mogąc jej wypluć, gdyż nie pozwala na to szczoteczka małych zębów, często dławi się swoją ofiarą. Zęby szczupaka ulegają sukcesywnej wymianie przez całe życie, co pozwala mu na sprawne zdobywanie pokarmu.
W czystych rzekach i jeziorach, gdzie woda jest przejrzysta, szczupak ma grzbiet ciemnobrązowy, brzuch prawie biały, boki zielone z żółtymi lub zielonkawymi plamkami. W wodach o dnie mulistym, boki ryby stają się szare lub szarobrunatne, brzuch żółtawy, ciemnieją również cętki. Dzięki dostosowaniu się ubarwienia do otoczenia, czatujący w bezruchu drapieżnik jest prawie niedostrzegalny dla nadpływającej zdobyczy. ryb życia: Stanowiska ryba czystych, spokojnych wód. Szczególnie liczna w jeziorach o bujnym poroście wodnej roślinności. Stoi tu prawie bez ruchu na skraju zarośli wodnych, czatując na swą zdobycz. Tarło od lutego do maja, co zależy od charakteru zasiedlanej wody. Tarliska znajdują się w płytkich, bujnie porośniętych roślinnością, brzegowych partiach zbiornika lub na zalanych wiosennym przyborem łąkach. W czasie tarła jednej dużej samicy towarzyszy z reguły kilka mniejszych od niej samców. Kleista ikra o średnicy 3 mm (40 000-45 000 na kilogram ciężaru ciała samicy) mocno przykleja się do podwodnych roślin. Okres wylęgania 10-30 dni. Świeżo wylęgłe szczupaki odżywiają się zooplanktonem. W miarę wzrostu aczynają polować, głównie na obunogi z rodzaju Gammarus, by przy długości 4 cm rozpocząć odżywianie się wyłącznie rybami. Dorosłe szczupaki zjadają również dostające się do wody małe zwierzęta lądowe (szczury, myszy, żaby i inne) oraz młode ptaki wodne. Tarło odbywa się najczęściej w miejscach płytkich (0,6-1,2m), zacisznych, osłoniętych przed falowaniem, z wodną roślinnością. Samica składa ikrę w kilku porcjach podczas jednego dnia. Ikra szczupaka jest przezroczysta w kolorze bursztynowym, mało kleista i słabo przytwierdza się do podłoża. Ma średnicę około 2,5-2,7mm i wyraźną, pomarańczową plamkę żółtkową. Samice wytwarzają około 30-40 tyś. ziaren ikry na 1 kg masy swego ciała. Przy temperaturze około 8,5°C wylęg szczupaka następuje po 19 dniach od zapłodnienia. Larwy opadają na dno, by tam przyczepione do traw mogły wykształcić otwór gębowy, pokrywy skrzelowe i płetwy. Na całkowite ukształtowanie młodego szczupaka potrzeba około dwu tygodni, tyle trwa okres rozwoju larwalnego. Maleńkie, lecz całkiem już wykształcone rybki spływają wtedy z wodą z tarlisk i rozpoczynają samodzielne żerowanie, polując na skorupiaki planktonowe i larwy owadów.
Ciekawostki: Czy wiesz, że... inne regionalne lub potoczne nazwy szczupaka to... wilk, szczybiałka, szczuk, szczubeł, wołk,
kaczodzioby, zębaty...
Morfologia: szczupak kiedy płynie, wygląda jak „wodna strzała”. Tułów wydłużony, mocno przewężony przed nasadą płetwy ogonowej, głowa z przodu spłaszczona, płetwa grzbietowa przesunięta w tył, aż nad płetwę odbytową. Ciało ma przy tym mało elastyczne, dlatego pływa i atakuje przeważnie w linii prostej, czasami szerokim łukiem. Być może przyczyną tego „usztywnienia” są silnie rozwinięte mięśnie tułowia, niezbędne jednak do przezwyciężenia dużej siły bezwładności ciała. Drapieżnik startuje przecież do ataku z miejsca i to w ułamku sekundy, napotyka więc od razu na duży opór wody. Podczas takiego „skoku” szczupak może w ciągu sekundy z całkowitego bezruchu osiągnąć prędkość do 40km/h. Jednak przez dziewięćdziesiąt procent życia stoi w wodzie w bezruchu, czatując na zdobycz, co wcale nie jest łatwiejsze od pływania, gdyż środek ciężkości tej ryby położony jest ponad pęcherzem pławnym, co w każdej chwili grozi „wywrotką”. Dopadniętą zdobycz chwyta głęboko, wciętym do wysokości oczu, spłaszczonym, przypominającym kaczy dziób pyskiem, uzbrojonym w potężne i ostre zęby. Zęby mniejsze, zagięte ku tyłowi, wyrastające prawie z całej paszczy drapieżnika, są osadzone przegubowo. Przytrzymując zdobycz i składając się ku tyłowi, umożliwiają przesuwanie jej ku gardzieli. W przypadku gdy pochwycona ryba jest zbyt wielka, szczupak nie mogąc jej wypluć, gdyż nie pozwala na to szczoteczka małych zębów, często dławi się swoją ofiarą. Zęby szczupaka ulegają sukcesywnej wymianie przez całe życie, co pozwala mu na sprawne zdobywanie pokarmu.
W czystych rzekach i jeziorach, gdzie woda jest przejrzysta, szczupak ma grzbiet ciemnobrązowy, brzuch prawie biały, boki zielone z żółtymi lub zielonkawymi plamkami. W wodach o dnie mulistym, boki ryby stają się szare lub szarobrunatne, brzuch żółtawy, ciemnieją również cętki. Dzięki dostosowaniu się ubarwienia do otoczenia, czatujący w bezruchu drapieżnik jest prawie niedostrzegalny dla nadpływającej zdobyczy. ryb życia: Stanowiska ryba czystych, spokojnych wód. Szczególnie liczna w jeziorach o bujnym poroście wodnej roślinności. Stoi tu prawie bez ruchu na skraju zarośli wodnych, czatując na swą zdobycz. Tarło od lutego do maja, co zależy od charakteru zasiedlanej wody. Tarliska znajdują się w płytkich, bujnie porośniętych roślinnością, brzegowych partiach zbiornika lub na zalanych wiosennym przyborem łąkach. W czasie tarła jednej dużej samicy towarzyszy z reguły kilka mniejszych od niej samców. Kleista ikra o średnicy 3 mm (40 000-45 000 na kilogram ciężaru ciała samicy) mocno przykleja się do podwodnych roślin. Okres wylęgania 10-30 dni. Świeżo wylęgłe szczupaki odżywiają się zooplanktonem. W miarę wzrostu aczynają polować, głównie na obunogi z rodzaju Gammarus, by przy długości 4 cm rozpocząć odżywianie się wyłącznie rybami. Dorosłe szczupaki zjadają również dostające się do wody małe zwierzęta lądowe (szczury, myszy, żaby i inne) oraz młode ptaki wodne. Tarło odbywa się najczęściej w miejscach płytkich (0,6-1,2m), zacisznych, osłoniętych przed falowaniem, z wodną roślinnością. Samica składa ikrę w kilku porcjach podczas jednego dnia. Ikra szczupaka jest przezroczysta w kolorze bursztynowym, mało kleista i słabo przytwierdza się do podłoża. Ma średnicę około 2,5-2,7mm i wyraźną, pomarańczową plamkę żółtkową. Samice wytwarzają około 30-40 tyś. ziaren ikry na 1 kg masy swego ciała. Przy temperaturze około 8,5°C wylęg szczupaka następuje po 19 dniach od zapłodnienia. Larwy opadają na dno, by tam przyczepione do traw mogły wykształcić otwór gębowy, pokrywy skrzelowe i płetwy. Na całkowite ukształtowanie młodego szczupaka potrzeba około dwu tygodni, tyle trwa okres rozwoju larwalnego. Maleńkie, lecz całkiem już wykształcone rybki spływają wtedy z wodą z tarlisk i rozpoczynają samodzielne żerowanie, polując na skorupiaki planktonowe i larwy owadów.
Ciekawostki: Czy wiesz, że... inne regionalne lub potoczne nazwy szczupaka to... wilk, szczybiałka, szczuk, szczubeł, wołk,
kaczodzioby, zębaty...