Ciernik.
Ciernik.
Dla wielu turystów odwiedzających w sezonie letnim miejscowości położone na naszym wybrzeżu spotkania z rodzimą ichtiofauną bałtycką ograniczają się jedynie do filetów w smażalniach oraz cierników, których liczne stadka często widać pod powierzchnią wody wokół kadłubów kutrów i łodzi rybackich, a także na płyciznach okalających plaże. Cierniki są typowymi przedstawicielami rodziny ciernikowatych. Ich charakterystyczną cechą są ostre kolce - ciernie grzbietowe, do których nawiązuje nazwa całej rodziny, a także poszczególne nazwy gatunkowe. Cierniki to rybki niewielkie nawet jak na nasze krajowe warunki - ich maksymalna długość wynosi zaledwie 7-8cm. Przez większość roku nie wyróżniają się też specjalnie ubarwieniem. Grzbiety mają ciemne: szare, szarozielone lub niebieskozielone a boki srebrzyste. Są natomiast odporne na zmiany w środowisku i łatwo adaptują się do nowych warunków, czego dobrym przykładem jest ich obecność zarówno w wodach słonych i słonawych, jak i w większości cieków i zbiorników słodkowodnych. Ciało wyciągnięte, lecz wyraźnie wygrzbiecone (widoczna różnica w stosunku do gatunków z rodzaju Spinachia i Pungitius), ścieśnione w płaszczyznach bocznych. Pysk spiczasty, otwór gębowy mały, końcowy. Na grzbiecie wolno stojące ruchome kolce w liczbie 2-5 (zazwyczaj trzy), które dzięki specjalnym zawiasom mogą bez wysiłku ze strony ryby przez dłuższy czas być postawione. Są one skuteczną, defensywną bronią ciernika. Płetwy brzuszne występują w postaci silnych kolców, których nasady częściowo otaczają zrośnięte ze sobą kości pasa miednicy. Duże płetwy piersiowe spełniają funkcję napędzania i sterowania ruchem ryby. Masywny pas barkowy. Głowa i ciało pozbawione łusek. Jedynie wzdłuż rozwiniętej w pełni linii bocznej rząd (29-35) dachówkowato zachodzących na siebie płytek kostnych, przekształconych w tylnej części trzonu ogonowego w silnie wykształcony kil (znane są formy z płytkami wzdłuż całej linii bocznej, f. trachurus, oraz z płytkami tylko w części piersiowej - f. leiurus). Funkcje linii bocznej ograniczone są przykrywającymi ją kostnymi płytkami. Grzbiet koloru szaroniebieskiego do zielonooliwkowego. Boki mosiężne, brzuch białawy. Płetwy bezbarwne, przezroczyste. W okresie tarła samce przybierają szatę godową; grzbiet zielononiebieski, gadło i piersi czerwone, tęczówka oka lśniąca, srebrzystoszara, płetwy grzbietowa i odbytowa ciemne. Długość od 5 do 8 cm; morska, wędrowna forma maksymalnie do 11 cm. Osiąga wiek 4-5 lat. Pocierniec jest największym z bałtyckich przedstawicieli ciernikowatych. Jego długość może dochodzić nawet do 12 cm, a liczba kolców grzbietowych waha się w granicach od 14 do 17. Jest on przy tym jeszcze bardziej wysmukły niż ciernik oraz ma także bardziej wydłużony pyszczek. Pocierniec jest gatunkiem, który jest już niestety bardzo rzadki i stąd szanse na spotkanie z nim pod wodą są raczej niewielkie. W ostatnim okresie o obecności pocierńca w Zatoce świadczą jedynie pojedyncze egzemplarze tej ryby znajdywane w kontrolnych zaciągach sieciowych ichtiologów ze Stacji Morskiej w Helu. Aby poobserwować pod wodą pocierńca wystarczy wyprawa na niedaleki Bornholm, gdzie jest on dość licznym mieszkańcem morszczynowych łąk. Zarówno cierniczek jak i pocierniec budują gniazda, które jednak w odróżnienia od dość prymitywnych przydennych budowli ciernika są zawieszane pośród podwodnej roślinności i mają bardziej złożoną konstrukcję, dla której podstawowym budulcem są szczątki roślin.
Dla wielu turystów odwiedzających w sezonie letnim miejscowości położone na naszym wybrzeżu spotkania z rodzimą ichtiofauną bałtycką ograniczają się jedynie do filetów w smażalniach oraz cierników, których liczne stadka często widać pod powierzchnią wody wokół kadłubów kutrów i łodzi rybackich, a także na płyciznach okalających plaże. Cierniki są typowymi przedstawicielami rodziny ciernikowatych. Ich charakterystyczną cechą są ostre kolce - ciernie grzbietowe, do których nawiązuje nazwa całej rodziny, a także poszczególne nazwy gatunkowe. Cierniki to rybki niewielkie nawet jak na nasze krajowe warunki - ich maksymalna długość wynosi zaledwie 7-8cm. Przez większość roku nie wyróżniają się też specjalnie ubarwieniem. Grzbiety mają ciemne: szare, szarozielone lub niebieskozielone a boki srebrzyste. Są natomiast odporne na zmiany w środowisku i łatwo adaptują się do nowych warunków, czego dobrym przykładem jest ich obecność zarówno w wodach słonych i słonawych, jak i w większości cieków i zbiorników słodkowodnych. Ciało wyciągnięte, lecz wyraźnie wygrzbiecone (widoczna różnica w stosunku do gatunków z rodzaju Spinachia i Pungitius), ścieśnione w płaszczyznach bocznych. Pysk spiczasty, otwór gębowy mały, końcowy. Na grzbiecie wolno stojące ruchome kolce w liczbie 2-5 (zazwyczaj trzy), które dzięki specjalnym zawiasom mogą bez wysiłku ze strony ryby przez dłuższy czas być postawione. Są one skuteczną, defensywną bronią ciernika. Płetwy brzuszne występują w postaci silnych kolców, których nasady częściowo otaczają zrośnięte ze sobą kości pasa miednicy. Duże płetwy piersiowe spełniają funkcję napędzania i sterowania ruchem ryby. Masywny pas barkowy. Głowa i ciało pozbawione łusek. Jedynie wzdłuż rozwiniętej w pełni linii bocznej rząd (29-35) dachówkowato zachodzących na siebie płytek kostnych, przekształconych w tylnej części trzonu ogonowego w silnie wykształcony kil (znane są formy z płytkami wzdłuż całej linii bocznej, f. trachurus, oraz z płytkami tylko w części piersiowej - f. leiurus). Funkcje linii bocznej ograniczone są przykrywającymi ją kostnymi płytkami. Grzbiet koloru szaroniebieskiego do zielonooliwkowego. Boki mosiężne, brzuch białawy. Płetwy bezbarwne, przezroczyste. W okresie tarła samce przybierają szatę godową; grzbiet zielononiebieski, gadło i piersi czerwone, tęczówka oka lśniąca, srebrzystoszara, płetwy grzbietowa i odbytowa ciemne. Długość od 5 do 8 cm; morska, wędrowna forma maksymalnie do 11 cm. Osiąga wiek 4-5 lat. Pocierniec jest największym z bałtyckich przedstawicieli ciernikowatych. Jego długość może dochodzić nawet do 12 cm, a liczba kolców grzbietowych waha się w granicach od 14 do 17. Jest on przy tym jeszcze bardziej wysmukły niż ciernik oraz ma także bardziej wydłużony pyszczek. Pocierniec jest gatunkiem, który jest już niestety bardzo rzadki i stąd szanse na spotkanie z nim pod wodą są raczej niewielkie. W ostatnim okresie o obecności pocierńca w Zatoce świadczą jedynie pojedyncze egzemplarze tej ryby znajdywane w kontrolnych zaciągach sieciowych ichtiologów ze Stacji Morskiej w Helu. Aby poobserwować pod wodą pocierńca wystarczy wyprawa na niedaleki Bornholm, gdzie jest on dość licznym mieszkańcem morszczynowych łąk. Zarówno cierniczek jak i pocierniec budują gniazda, które jednak w odróżnienia od dość prymitywnych przydennych budowli ciernika są zawieszane pośród podwodnej roślinności i mają bardziej złożoną konstrukcję, dla której podstawowym budulcem są szczątki roślin.